maandag 15 januari 2018

HONDENCOMMANDO'S


Onderling hebben honden een eigen wijze van communiceren. Mensen uit verschillende landen spreken elk hun eigen taal. Mens en dier hebben over de hele wereld een manier gevonden om elkaar te (leren) begrijpen. Ze wisselen informatie uit door lichaamstaal en via universele hondencommando’s die uitgedrukt worden in de taal van dat specifieke land.

Wil je graag jouw ‘buitenlandse’ hond toespreken in zijn oorspronkelijke taal? Luistert hij soms niet goed en ben je niet zeker of hij je goed begrepen heeft? Gebruik dan het officiële commando uit het land van herkomst. Je hond zal het zeker weten te waarderen. 
NB Voor live blafgeluiden in diverse talen op: bzzzpeek (klik op de blauwe hond bovenaan)

Hoe spreekt-ie?

BELGIË

hier  - ici
kom  - viens
blijf  - reste
zit   - assi
af   - couché
volg   - au pied
vrij   - fini
braaf   - (c’est) bien

Blaf: woef!

CHINA

hier - guo lai
blijf - ting
zit - zo xia
af - pa xia
naast - gen zhuo
vrij - xiang qian zou
braaf - guai hai zi

blaf: wang wang!
(Kantonees: wong!)

DENEMARKEN

kom   - kom plads 
blijf  - stå 
zit  - sit 
af  - lig  
naast  - plads 
volg   -  hold plads  
vrij  - fri
braaf - duktig

blaf: vuv vuv!

DUITSLAND

hier  - Komm!
blijf  - Bleib!
zit   -  Sitz!
af   - Ab!
naast  - Fuss
volg  - Folg!
braaf  - Brav!

Blaf: wauwau!

ENGELAND

hier   - come (on of here)
blijf  - stay
zit   - sit
af   - down
naast   - heel
volg  - follow
vrij  - play
Braaf  - goodgirl/boy of nice dog

Blaf: woof!

FINLAND

hier  - tänne
blijf  - paikka
zit  - istu
af  - maahan
naast  - sivu
volg  - seuraa
vrij  - vapa
braaf  - hyvä

FRANKRIJK

kom - allez
blijf  -  reste
zit  - assi
af  - couché
naast   - au pied
volg  - arrière
vrij - pause
braaf  - bon chien

blaf: wau!

FRIESLAND

hier  - hjir
blijf - bliuw
zit  - sit
af  - ôf
naast  -  neast
volg  - folg
braaf  - leaf

GRIEKENLAND

blijf   -  ménoo
zit  - Einai of Katze
af   -  èktos of grèsès
naast   - èktos autoe
volg   -  akkolloetoo
vrij   -  parakoiè 
braaf   -  Kalos

HONGARIJE

blijf  - marad
zit    - ül
af   - elengedi
naast   - mellém
volg   -  követ
vrij  - menj
braaf    - okos

IJSLAND

hier  - her
blijf   - vertu kyrr
zit   - sestu               
af  - legstu
naast  - næst
volg  - fylgdu  of komdu
braaf  - góður

Blaf: voff!

INDONESIE

Blaf: guk!

IRAN

Blaf: vaagh!

ITALIË

hier   - vieni
blijf  -  resta
zit   - seduto of siedi
af   - giu
naast   - pede
volg   - segui
vrij  - gioco
braaf  - bravo

Blaf: bau!

JAPAN

Blaf: waf!

KOREA

Blaf: meong!

NEDERLAND

Blaf: waf!

NOORWEGEN

hier  -  her komme
blijf   - plass
zit   - sitte
af  -  ned
naast   -  fot
volg   -  folge
vrij    -  fri
braaf   -  flink hund

Blaf: vov!

OEKRAÏNE

Hier  ka mne
Af  - lezjatj
Blijf  -  mjesta
Naast -  rjadom
Zit  -  siedetj
vooruit - Фас!

blaf: gaf gaf

POLEN

blijf   - zostañ
zit   - siad
af  - leżeć
naast    - noga
braaf   - dobry pies of brawo
hier   - chodz

PORTUGAL

hier    -  andaca
blijf    - fica
zit   - senta
af   - deita
naast   - senta aí
volg    - segue
vrij   - vai brincar
braaf    - Bom cãu of Boa Cadela

ROEMENIE

Blaf: ham!

SPANJE

hier   -  !Ven aqui!
blijf  -  !Aqui!
zit   - !sientate!
naast  -  !a los pies!
volg   - sigueme
vrij   - jugar
braaf    - muy bien of eres bueno

Blaf: guau!

TJECHIË

hier   -  pojd jsem
blijf   - zustan
zit   - sedni
af   - lehni
naast    - u nohi
volg   - sleduj
vrij   - volno
braaf  - hodnej

Blaf: haf!

TURKIJE

Blaf: hav!

VERENIGDE STATEN

hier - come
zit - sit
blijf - stay
af - down
naast (voet) - heel
braaf - good
vrij - go ahead
blaffen - speak

Blaf - woof!

ZWEDEN

hier  - kom plats  
blijf  - Stå 
zit  - sit   
af  - ligg  
naast  - plads  
volg  - håll plads    
vrij  - fri
braaf  - duktig    


Verzameld door: Cela den Biesen
Met dank aan (native speakers) voor de vertaling: 
Ania Przybylska Anne Marie Eichholtz Arní Eymundsen Asia van de Weem Brian Spedding Chantal Gagno Dogstory France Deens Verkeersbureau  Gentleteam Italy Geri Schouten Gertie van Gasteren Von Falcone Greta Snijder Jet Asselbergs  Jindra Hendriks  Laura den Biesen Maja Maud Kluiters Nora Bakker Peet Vollebreg Vina Druwé - Martin Gaus Brussel Wiebe Dooper Zsu Zsa van Dijk 

dinsdag 2 januari 2018

LICHTPUNTJES

voer voor psychologen

Het moest een opbeurend stukje worden over de winterdepressie. Ga er maar aanstaan. Want: hoe haal je honden of baasjes die in een dal zijn beland, uit de put? Een hoop kun jezelf wel bedenken. Voor wie het echt niet meer ziet zitten, biedt dit artikel licht in de duisternis. Mijn missie is geslaagd als je je na het lezen van deze blijdrage een stuk opgewekter voelt.

Personen die zijn afgedaald in zichzelf en niet meer boven komen drijven, krijgen regelmatig het recept voorgeschreven om een hond te nemen. Een hond is de beste remedie tegen deprimerende gedachten. Hij geeft je leven betekenis: je hebt iemand voor wie je verantwoordelijk bent, die voor verzorging van jou afhankelijk is. Je krijgt er onbaatzuchtige liefde voor retour. Plus een hond biedt je houvast, verlost je van je eenzaamheid, geeft je een dagritme en zet je in beweging. Want hoe je het ook wendt of keert één ding zal moeten doorgaan: de hond moet er minimaal drie maal daags uit. Therapeutisch wandelen. Ik bedenk terwijl ik dit typ dat hondeneigenaars dus eigenlijk helemaal niet neerslachtig zouden mogen zijn. Mooi meegenomen, toch? Een prima start is bij het ontwaken overladen te worden met likjes van je kwispelstaartende blije gup. Zelfs als de zon niet schijnt, begint je dag stralend. Hup, het bed uit om samen een frisse neus halen. Mens en hond knappen op van een lenteloopje, een zomers tochtje, een winterwandeling of een herfstige storm om uit te blazen. En geef eerlijk toe: wanneer is het nou echt bar en boos buiten? Zelden toch! Van een isolement is met een hond geen sprake. Lange of korte conversaties met wandelaars - terwijl de honden zich amuseren - zorgen voor het volgende verzetje. Zelfs de rustgevende natuur helpt, zonder het te weten, mee. Zien eten, doet eten. Een stevig ontbijtje wil er zo wel in. De kwaliteit en variatie van voeding is van invloed op het totale welzijn. Eten is vaak vulling in plaats van brandstof. Ook voor honden is het verstandig beter te (w)eten. Maak ze blij met een uitgebalanceerd doch afwisselend menu dat de brokkensleur doorbreekt. Merk je dat het een kwestie van zorgen aan de kant en de zinnen verzetten is? Zo, het begin is gemaakt, houd dit gevoel de rest van de dag vast.

Antidiptips

Happy
Er zijn hondenrassen die bekend staan om hun van nature kalme aard. Je herkent ze vaak aan hun contemplatief gestaar. Zelfs zulke ingetogen honden worden gelukkig van aandacht, afleiding en (gedoseerde) beweging. Honden zijn gezelschapsdieren en het is essentieel dat ze het gevoel ondervinden erbij te horen.

Bezig
Wedstrijdhonden (waarvan de actieve sportcarrière - voorlopig - passé is) en druktemakers voor wie vanwege ongunstige of hachelijke weersomstandigheden uitlaten, luchten wordt, compenseer je met moe makende bezigheden binnenshuis. Knuffelen verdrijft de kou, (intelligentie)spelletjes of een kunstje aanleren, verjagen de verveling.

Saaie winters
’s Zomers hebben honden geen tijd om ongestoord in de tuin te soezen. Door alle buitenbedrijvigheid komen ze niet aan slapen toen. Geen nood dat halen de meesten ’s winters wel weer in. Meer honden hebben moeite met de overgang van de jaargetijden. Onze hond ploft bij aanvang van het stookseizoen, als de buitendeur permanent toe blijft, demonstratief op de veranda neer. Het is zijn manier om mijn aandacht te vestigen op de dreigende eentonigheid door het vroege invallen van de avond. Daarnaast krijgt hij het door de loeiende verwarming benauwd, en voelt hij zich door de dichte deur opgesloten - het is weliswaar een luxe kooi, maar toch. Het enige dat de volhouder uit zichzelf van de overdekte veranda doet afkomen, is de dampende geurbron op het gasfornuis.

Het weer
Weersinvloeden hebben effect op het humeur. De zon is een energieleverancier. Je voelt je fitter en heb veel meer zin om iets te ondernemen. In het voorjaar en de zomer leven we allemaal op. De warmte en het langere licht doen ons goed. De hond profiteert hiervan. Je vertoeft vaker in de buitenlucht: zoekt vertier in de tuin, en maakt die extra avondwandeling bij een schitterende ondergaande zon. Zodra de bladeren vallen, het melancholische najaar aanbreekt, blijven we binnen. Het vroege donker en de rolluiken maken een onneembare vesting van elk huis. De kelderende koude houdt je onder dak. De flexibele hond past zich aan en ronkt zo te zien knus in zijn mand. Hij weet dat je gezellig thuis blijft … liever had hij nog een buitenkansje gehad.

Aandacht
Honden die weinig aandacht krijgen en veel alleen gelaten worden, en die zich ogenschijnlijk aan deze schrijnende situatie aanpassen, kunnen apathisch worden. Denk aan een (waak)hond die zijn dagen ergens achteraf op het erf slijt in een ren met als enige verstrooiing de voerbak of die toevallige passant. Of schrijnend verborgen leed achter bakstenen muren. De thuisblijvende hond van de werkende baas die zijn eenzame dagen slijt achter het raam (of nog erger opgesloten in de bench) en volkomen verkommert. Ze verheugen zich niet eens meer op de terugkeer van hun baas. Kun je het hem kwalijk nemen? Nee, maar jezelf wel. Bel nu de uitlaatservice en geef je hond op. Kan hij op je rekenen?

Boost
Honden waar weinig mee wordt gedaan, schikken zich helaas te vaak, geven de hoop op, waardoor ze nog minder gezien worden. Ze lijken in hun lot te berusten, niets is minder waar: ze zijn gewoon depressief. In de Verenigde Staten zou een somber gestemde hond opgemonterd worden met Prozac. Beter dan symptoombestrijding is het probleem bij de bron aanpakken: biedt de hond perspectief. Geef zin aan zijn bestaan. Betrek hem in alledaagse dingen en verzin een door hem en jou zeer gewaardeerde opdracht. Ken jij een dergelijke emotioneel verwaarloosde hond? Protesteer bij zijn baas en moedig de hond desnoods aan om van zich af te bijten. Hopelijk realiseert zijn eigenaar dat hij fout bezig is, en krijgt de hond dankzij jouw bemoeienis een beter leven (daar heeft hij recht op).

Oppepper
(Onbedoelde) emotionele en fysieke verwaarlozing gebeurt vaker dan menigeen vermoedt. Geef je hond altijd iets om naar uit te kijken, zo voorkom je dat hij depri wordt. Contrabande (een expres achtergelaten schijfje hondenworst om naar op zoek te gaan) die welbewust stiekem voor het grijpen ligt, even samen dollen, of een uitstapje uit het anders zo strakke schema zijn douceurtjes die het leven jeu geven.

Kop op
Wie zijn hoofd laat hangen, raakt alleen maar dieper in de dip. Jouw hond is mat, gelaten en lusteloos. Er is geen medische oorzaak. Het is mij niet bekend of honden piekeren, maar dat ze kunnen somberen staat voor mij vast. Verdriet en rouw kunnen stilletjes overgaan in een depressie. Net als, we stipten het al eerder aan, te weinig aandacht, afleiding en beweging, raken honden door rouw (baas of maatje overleden, scheidingsslachtoffer, weg uit de vertrouwde omgeving) danig van slag. Zorg dat hij het weer ziet zitten. Bied de pessimist perspectief. Een hondenvriendje of speelkameraadje vrolijken hem vast op.

Afsluiter
Weg met die sippe snoet en dat bedrukte gezicht. Verstand op nul en ga (meer) bewegen. Heb je een stok achter de deur nodig om in actie te komen? Stel je zelf een doel, meld je aan bij een cursus/workshop, of zoek connectie bij een wandelclub. Mijn hond en ik halen uit het leven wat erin zit. Skips motto: een dag niet uitzinnig gerend, is een dag niet geleefd. Ik sluit me daarbij aan.

Tekst: Cela den Biesen - www.kluifje.com